Elfstedentocht
Steeds als er vorst is denkt de Fries: vorst
En controleert het water op de dikte van de korst
Koorts in elf steden. Kan de tocht gereden?
Het antwoord komt vanzelf, van de raad van elf
De elfstedentocht, zo verknocht, aan Berenburg, Berenburg.... (Herman Finkers)
Overwinnen
Triomf en tragiek liggen in een sportevenement als de Elfstedentocht vlak naast elkaar. Een val, een
misslag, een gebroken of verbogen schaats, bevroren lichaamsdelen, vermoeidheid: het kan iedere
schaatsenrijder overkomen. En dan spreken we nog niet eens over de tactische blunders, zoals het te laat
of te vroeg aangaan van de sprint of te lang wachten met het aansluiten bij een groep.
De tragiek in de Elfstedentocht heeft iets bijzonders.
Het rijden van de Elfstedentocht vergt zo'n enorme inspanning, dat het volbrengen ervan niet alleen een
overwinning op de elementen is, maar evenzeer een overwinning op jezelf. Niet alleen de winnaar voelt
zich een triomfator, maar een ieder die heelhuids de finish passeert voelt zich overwinnaar.

Elfstedenkruisje
Alle deelnemers, zowel degenen die aan de tocht of aan de wedstrijd deelnemen en de Elfstedentocht reglementair volbrengen, ontvangen het zilveren Elfstedenkruisje.
Alle medailles, bestemd voor de prijswinnaars van de eerst komende Elfstedentocht zijn tentoongesteld in het Fries Scheepvaartmuseum in Sneek.
Traditie
De eerste georganiseerde tocht was al in 1909. De 22 pioniers die op zaterdag 2 januari 1909 vertrokken, en waarvan slechts negen de eindstreep behaalden, zullen wel nimmer hebben gedacht dat ze een stuk sportgeschiedenis zouden schrijven. De tocht der tochten werd in de loop van de jaren steeds omvangrijker. Dat bleek vooral bij de laatste twee Elfstedentochten, die niet alleen Friesland maar ook een groot deel van Nederland ontregelden. Zo werd in 1985 in het gebouw der Tweede Kamer tijdens de finish de zitting geschorst, de Koningin onderbrak haar vakantie en op de Amsterdamse effectenbeurs kwam de handel stil te liggen. Een jaar later, in 1986, kwam Koningin Beatrix per speciaal vliegtuig uit Brussel regelrecht naar Leeuwarden. Daar zag ze haar oudste zoon, die een weddenschap had afgesloten dat hij deze monstertocht kon volbrengen, de daad bij het woord voegen.
De Elfsteden toertocht
De toertocht staat enkel en alleen open voor leden. De deelnemers worden aangewezen door loting. Het aantal deelnemers is beperkt tot een totaal van 16.000. Door een tekort aan startplaatsen is het zeer moeilijk nog lid van de vereniging te worden. Het bestuur van de vereniging geeft ruim van tevoren aan wanneer nieuwe schaatsers zich kunnen inschrijven. Aan de wedstrijd kunnen alleen geselecteerde langeafstandschaatsers deelnemen.
De Elfsteden Route
Leeuwarden is als hoofdstad van Friesland de startplaats van de Elfstedentocht. De tocht voert vervolgens langs de steden: Sneek, IJlst, Sloten, Stavoren, Hindeloopen, Workum, Bolsward, Harlingen, Franeker, Dokkum en de finish is weer in Leeuwarden.
Hotels in Friesland
Overnachten tijdens de elfstedentocht is in vele gevallen een kwestie van contacten met vrienden en familie in Friesland. Iedereen die iemand kent in de buurt van de startplaats Leeuwarden weet wat hem te doen staat om van een goede nachtrust verzekerd te zijn.
Degenen die geen adresje hebben, zoeken hun heil bij de vele hotels die Friesland rijk is. Een overzicht van alle hotels in Friesland vindt u hier.
Let ook op aanbiedingen in de krant of op internet, er zullen vele particulieren zijn die een kamertje over hebben voor de liefhebbers van dit grootste schaatsfestijn.
De winnaars van de Elfstedentochten
De eerste officiële Elfstedentocht vond plaats op 2 januari 1909. Een schaats traditie is ontstaan om zodra het mogelijk is de elf steden van Friesland op de schaats op één dag te bezoeken. In onderstaande lijst vindt u alle winnaars van de gereden Elfstedentochten.
| 1909 | M.Hoekstra | Warga, | 13.50 uur |
| 1912 | C.C.J de Koning, | Arnhem, | 11.40 uur |
| 1917 | C.C.J de Koning, | Arnhem, | 9.53 uur |
| 1929 | K. Leemburg | Leeuwarden, | 11.09 uur |
| 1933 | A. de Vries | Dronrijp, | |
| S. Castelein | Wartena, | 9.05 uur | |
| 1940 | A.Adema | Franeker, | |
| D.van der Duim | Warga, | ||
| C.Jongert | Ilpendam, | ||
| P.Keizer | De Lier, | ||
| S.Westra | Warmenhuizen, | 11.30 uur | |
| 1941 | A.Adema | Franeker, | 9.19 uur |
| 1942 | S. de Groot | Weidum, | 8.44 uur |
| 1947 | J. van der Hoorn | Ter Aar, | 10.51 uur |
| 1954 | J. van der Berg | Nijbeets | 7.35 uur |
| 1956 | Geen prijs uitgereikt | ||
| 1963 | R.Paping | Ommen | 10.59 uur |
| 1985 | E. van Benthem | St. Jansklooster | 6.47 uur |
| 1986 | E. Van Benthem | St. Jansklooster | 6.55 uur |
| 1997 | H. Angenent | Alphen a. d. Rijn | 6.49 uur |
Friese Elfsteden Routekaart
De "Friese Elfsteden Routekaart" is een kaart met alle routes van de Elfstedentochten. Deze kunnen namelijk op vele manieren gedaan worden. Per fiets, moter, auto, boot, kano, step, te voet, te paard, en natuurlijk op de schaats! De elfsteden routekaart is verkrijgbaar bij alle Friese VVV kantoren.
Weer of geen weer, Elfstedentocht of niet...er is genoeg te beleven in Friesland.
Elfstedentocht
Elfstedentocht weer?
